Το Πρόβλημα της Δημοκρατίας: Οι Ψηφοφόροι

30 Σεπτεμβρίου 2007 | 1 σχόλιο

Δημοκρατία σημαίνει ότι η ψήφος σου αξίζει ακριβώς το ίδιο με την ψήφο μιας γιαγιάς που δεν έχει πάει σχολείο και δεν έχει βγει ποτέ απ' το χωριό της, ενός πορτιέρη που θέλει να γίνει μπάρμαν, μιας τραγουδίστριας σε μπουζούκια, του μανάβη σου και της Ελένης Γλυκάτζη-Αρβελέρ.

Μόνο τα ψώνια και οι ξιπασμένοι ελιτιστές έχουν πρόβλημα μ' αυτή την πραγματικότητα. Και, όπως φαίνεται, και οι οικονομολόγοι.

Διάβασα σε ένα New Yorker του περασμένου Ιουλίου μια κριτική για το βιβλίο "The Myth of the Rational Voter: Why Democracies Choose Bad Politics" του οικονομολόγου Μπράιαν Κάπλαν το οποίο ασχολείται μ' αυτό ακριβώς το θέμα. Προτείνω ένθερμα να του ρίξεις μια ματιά (μεγαλούτσικο είναι, τι να κάνουμε), καθώς είναι αρκετά διεξοδικό και έχει μερικά πολύ ενδιαφέροντα στοιχεία αλλά, αν βαριέσαι, να μερικά σημαντικά σημεία:

1. Οι οικονομολόγοι και οι πολιτικοί επιστήμονες θεωρούν πως οι ψηφοφόροι είναι λίγο-πολύ άσχετοι σε ότι έχει να κάνει με την πολιτική. Ο Κάπλαν το πάει παρακάτω το θέμα: Υποστηρίζει πως οι ψηφοφόροι δεν ψηφίζουν λανθασμένα λόγω άγνοιας -ψηφίζουν λανθασμένα λόγω λανθασμένων πεποιθήσεων.

2 . Οι άνθρωποι απλά δεν αφιερώνουν χρόνο να μάθουν τα θέματα με τα οποία ασχολείται η πολιτική και τα οποία διαμορφώνουν μια κοινωνία. Μπορεί να έχουν γνώμη αν τους ρωτήσεις, αλλά η γνώμη τους δεν πηγάζει από πληροφόρηση, ώριμη σκέψη ή από μια ολοκληρωμένη στάση ζωής. Είναι συνήθως αυθόρμητη, αβάσιμη, ad hoc.

3. Σύμφωνα με τον Κάπλαν, ο μέσος άνθρωπος κάνει τέσσερα βασικά λάθη στον τρόπο που βλέπει μια σύγχρονη καπιταλιστική κοινωνία:
α) Δεν καταλαβαίνει πώς λειτουργούν οι ελεύθερες αγορές -έτσι υποστηρίζει την υπερβολική παρεμβατικότητα του κράτους.
β) Αντιπαθεί τους ξένους -έτσι υποστηρίζει τον προστατευτισμό των αγορών.
γ) Πιστεύει πως η ευημερία ισοδυναμεί με την απασχόληση και όχι με την παραγωγικότητα -έτσι αναγάγει την προστασία των υπάρχοντων θέσεων εργασίας σε ύψιστο αγαθό.
δ) Πιστεύει πως η οικονομική κατάσταση πηγαίνει προς το χειρότερο, πάντα -έτσι υποστηρίζει έναν ενισχυμένο ρόλο του κράτους στις αγορές.

Οι λύσεις που προτείνει ο Κάπλαν κυμαίνονται από ουτοπικές μέχρι κωμικοτραγικές, αλλά ο ρόλος ενός τέτοιου βιβλίου δεν είναι να προσφέρει τις λύσεις -αρκεί που αναδεικνύει το πρόβλημα. Όσο κι αν ενοχλεί τους οικονομολόγους και τους προαναφερθέντες ελιτιστές, είναι εντελώς αδύνατον να μετατραπεί ξαφνικά ο πληθυσμός των σύγχρονων δημοκρατιών σε έξυπνους, υπεύθυνους, μορφωμένους και ευαίσθητους πολίτες. Η ανθρωπότητα μορφώνεται και εξελίσσεται ολοένα, αλλά είναι μια διαδικασία πολύ αργή. Προς το παρόν δεν υπάρχει αρκετή νοημοσύνη στον κόσμο για όλους.

σχολίασε

το newsletter

Υποδεχτείτε γλυκόλογα, τρυφερότητες, λινξ και νέα
κάθε Παρασκευή στο inbox σας. Αν θέλετε.