17. Δεκεμβρίου 2011

Ένα Πολύ Σημαντικό Πράγμα Που Οι Offline Άνθρωποι Δεν Καταλαβαίνουν (UPDATED)

Το βίντεο ετούτο στο οποίο ο συγγραφέας Χρήστος Χωμενίδης διαμαρτύρεται για την ύπαρξη trolls στο Ίντερνετ υπογραμμίζει μια διαπίστωση πολύ σημαντική: Πολλοί άνθρωποι δεν έχουν καταλάβει ακριβώς τί είναι το Ίντερνετ ως μέσο, πώς λειτουργεί, και τί δείχνει για τον πραγματικό κόσμο γύρω μας. Δες το βίντεο πρώτα και μετά συνεχίζω.

Δεν θα μπω στη διαδικασία κριτικής για τα γεγονότα που παρατίθενται στο βίντεο (δεν έχω παρακολουθήσει την υπόθεση), αλλά θα πω το εξής:

Ο Χρήστος Χωμενίδης, και μαζί μ’ αυτόν πολλοί άνθρωποι που άρχισαν να χρησιμοποιούν το Ίντερνετ σε κάποιο προχωρημένο στάδιο της ζωής τους (αλλά όχι όλοι) αδυνατούν να καταλάβουν την πραγματική φύση του μέσου, με αποτέλεσμα οι συνέπειές της να τους εκπλήσσουν διαρκώς. Μοιάζουν να μην καταλαβαίνουν ότι τα online trolls που απειλούν και βρίζουν είναι offline κανονικοί άνθρωποι που ζουν ανάμεσά μας -και που πάντα ζούσαν ανάμεσά μας. Το Ίντερνετ έφερε αυτή την μεγάλη αλλαγή στην ανθρωπότητα: Έφερε όλους τους ανθρώπους στη Γη σε άμεση επαφή με όλους τους υπόλοιπους ταυτόχρονα. Τα social media είναι τα εργαλεία με τα οποία γίνεται αυτή η επικοινωνία: Το Facebook δεν είναι ένα καφενείο -κάθε post στο Facebook είναι ένα καφενείο, με θαμώνες όλους όσους έχουν πρόσβαση στο Ίντερνετ και ελεύθερο χρόνο. Και η ανθρωπότητα είναι γεμάτη με αγενείς, αμόρφωτους, σκατόψυχους, άρρωστους, περίεργους, αλλόκοτους ανθρώπους. Είναι πάρα πολλοί, περισσότεροι από όσοι μπορούμε να φανταστούμε αν κρίνουμε από τους διακόσιους ανθρώπους που γνωρίζουμε προσωπικά στη ζωή μας ο καθένας. Μπορεί και να είναι η μειοψηφία, αλλά αυτό δεν σημαίνει τίποτα την στιγμή που το Ίντερνετ τους χωράει όλους. Αν το 1% του Ελληνόφωνου πληθυσμού στη Γη είναι trolls, αυτό σημαίνει ότι εκεί έξω υπάρχουν 150.000 άνθρωποι που ζουν με περιφρόνηση για τους γύρω τους, πράγμα που online μεταφράζεται στο να βρίζουν και να απειλούν σε όποιο δημόσιο forum βρίσκουν.

Αυτό πολλοί άνθρωποι δεν μπορούν να το χωνέψουν. Μπορούν να καταλάβουν πολύ καλά τη δυναμική της τηλεόρασης ή τις δυνατότητες που τους δίνει το τηλέφωνο (καθώς αυτά υπήρχαν στη ζωή τους όταν μεγάλωναν), αλλά το paradigm shift που είναι το Ίντερνετ μοιάζει να τους μπερδεύει λίγο, με αποτέλεσμα όταν τοποθετούνται κριτικά απέναντί του (όπως στο παραπάνω βίντεο) να μοιάζουν αφελείς και ρηχοί.

Βεβαίως, υπάρχει η δικαιολογία ότι το Facebook υπάρχει μόλις από το 2004. Tο Twitter γεννήθηκε το 2006. Η αλλαγή που έφεραν είναι πολύ φρέσκια, και είναι ακόμα δύσκολο άνθρωποι που «έχουν μάθει αλλιώς» να τη χωνέψουν. Αλλά είναι μια πολύ σημαντική αλλαγή, και δεν είναι μόνο θέμα επικοινωνίας. Το Ίντερνετ είναι ένα βλέμμα στο πραγματικό πρόσωπο της ανθρωπότητας, στο τί είναι η ανθρώπινη υπόσταση και στο τί διαστάσεις παίρνει η ποικιλομορφία της. Το πώς αντιμετωπίζεται αυτό το πράγμα είναι κάτι το περίπλοκο (κι εγώ ακόμα το παλεύω). Αλλά είναι αναπόφευκτο. Είτε βρίσκεις τρόπο να το αντιμετωπίσεις, είτε απομακρύνεσαι και, αναπόφευκτα χάνεις αυτό το μοναδικό, πολύτιμο βλέμμα.

UPDATE: Ένα δεύτερο βίντεο από την ίδια συνέντευξη υπογραμμίζει τα περί αφέλειας που αναφέρω παραπάνω (από το 1:30 και μετά).

UPDATE 2: Και δυο μέρες μετά ακολούθησε η παλαβή ιστορία της ψεύτικης «είδησης» που ανακάλυψε κάποιο σκουπιδομπλογκ και αναπαράχθηκε και από τα υπόλοιπα σκουπιδιομπλόγκζ. αλλά και από το zougla.gr και το protothema.gr (γιατί έτσι γίνεται η δημοσιογραφία στην Ελλάδα) πράγμα που ελπίζω να υπογραμμίζει ακόμα πιο έντονα τα συμπεράσματα για την ποιότητα των ανθρώπων που υπάρχουν εκεί έξω, και τα οποία αναβλύζουν καθημερινά από το ίντερνετ. Ευχαριστούμε, Ίντερνετ.

 

  • Derevirn

    Κάποιοι άνθρωποι έχουν την τάση να βγάζουν το χειρότερο (πραγματικό;) εαυτό τους στο internet, άλλοι τον καλύτερο. Δεν είμαι ψυχολόγος για να καταλάβω και να αναλύσω τις αιτίες με ακρίβεια, αλλά κάποια πράγματα είναι σχετικά προφανή. Όταν βρίζεις κάποιον από κοντά, γνωρίζεις ότι θα υπάρξουν συνέπειες, οπότε συγκρατείσαι. Στο internet (ειδικά όταν είσαι ανώνυμος) τα πράγματα είναι διαφορετικά. Εκτός αυτού,  όταν βλέπουμε ένα comment ή ένα blog post, δεν είναι πάντα εύκολο να αντιληφθούμε ότι το έχει γράψει κάποιος άνθρωπος αυτό. Δεν τον βλέπουμε, ούτε τον ακούμε, χρειάζεται λοιπόν πολλή αφηρημένη σκέψη για να τον αντιμετωπίσουμε σαν πλήρη προσωπικότητα και να έρθουμε στη θέση του… ε και γινόμαστε trolls!

  • http://www.georgakopoulos.org Thodoris

    Κάνεις λάθος. Και βέβαια με έχουν απειλήσει. Όλοι οι άνθρωποι που παράγουν τακτικά πρωτογενές περιεχόμενο στο Ίντερνετ έρχονται σε επαφή μ’ αυτό τον οχετό και πολύ συχνά διαβάζουν ακραία πράγματα. Οι ποιοτικές διαφορές έχουν σημασία, αλλά δεν είναι το θέμα μας εδώ. Τα πάντα υποκειμενικά είναι, εγώ μπορεί να μπορώ να αγνοώ το μουρλό που «θέλει να με κόψει κομματάκια», ο άλλος δεν μπορεί. Ο κάθε άνθρωπος έχει τα δικά του όρια, κι αν αυτά ξεπεραστούν έχει και διάφορα μέσα διαθέσιμα για να τα αντιμετωπίσει (οπουδήποτε κι αν απειλήσουν τη σωματική σου ακεραιότητα, μπορείς κάλλιστα να κινηθείς νομικά). 

    Αλλά έχεις παρατηρήσει ποιες είναι οι περιπτώσεις απειλών που εσύ μαθαίνεις; Είναι αυτές στις οποίες ο απειλούμενος απάντησε. Αυτό είναι το θέμα. Όλοι όσοι αναπτύσσουν δραστηριότητα στο Ίντερνετ πρέπει να μάθουν να ζουν με την αμφίδρομη φύση του μέσου και ό,τι αυτή συνεπάγεται. 

  • alitovios

    Εσένα τα trolls στη χειρότερη θα σου πουν τι μαλακίες λες και τελείωσε. Του Χωμενίδη όμως του απειλούν ευθέως τη σωματική ακεραιότητα. Δεν είναι το ίδιο. Και δεν βλέπω γιατί να πρέπει να καταλάβει το Διαδίκτυο για να αποδεχτεί τη μαλακία του καθενός. Ούτε κι εσύ την αποδέχεσαι. Απλά λες πως έχεις μάθει να ζεις με αυτή, αλλά έχεις την πολυτέλεια να το κάνεις αυτό από την άνεση κάποιου που η μόνη του αντιπαράθεση με ορισμένους βαρεμένους είναι καθαρά σε λεκτικό επίπεδο.

  • http://www.georgakopoulos.org Thodoris

    Προφανώς κάτι σου διεφεύγει, αλλά είναι απλό: Η αποχή είναι μια χαρά δόκιμος τρόπος να αντιμετωπίσει κανείς τα trolls. Εφόσον σου καταστρέφουν το περιεχόμενο και δεν έχεις τους πόρους να τα αντιμετωπίσεις ένα-ένα (όπως ίσχυε στο παράδειγμα που αναφέρεις), τους κόβεις το βήμα και λύθηκε το πρόβλημα (εφόσον μάλιστα αυτό που θυσιάζεις δεν έχει και πολύ μεγάλη αξία -μεγάλη κουβέντα αυτή). Σε άλλα μέσα υπάρχουν άλλοι τρόποι. Στο Twitter τα αντιμετωπίζεις αλλιώς, στο Facebook αλλιώς, στo site αυτό εδώ αλλιώς. 

    Η διαφορά ανάμεσα σε εμένα και πιο άπειρους χρήστες όπως ο Χωμενίδης είναι πως εγώ τα trolls τα περιμένω. Ξέρω ότι θα έρθουν. Δεν τα αντιμετωπίζω πάντα σωστά, αλλά ξέρω ότι υπάρχουν και ότι είναι πολλά, και βγάζω και πολύτιμα συμπεράσματα για το τί σημαίνει η ύπαρξή τους για τη δικιά μας κοινωνία και για την ανθρώπινη φύση γενικότερα.  

  • alitovios

    Εσύ πριν κάποιο καιρό υπεραμυνόσουν της απόφασης του Yupi να κλείσει τα σχόλια γιατί υπήρχε ένας οχετός από κακόβουλα σχόλια. Πως γίνεται λοιπόν από τη μία να ισχυρίζεσαι πως αντιλαμβάνεσαι τις ιδιαιτερότητες του μέσου και την επόμενη να κάνεις το παν για να αποφύγεις αυτές τις ιδιατερότητες; Κάτι μου διαφεύγει εδώ…

  • http://www.georgakopoulos.org Thodoris

    Δεν έχετε καταλάβει το θέμα που συζητάμε. Οι τρελοί υπάρχουν και υπήρχαν πάντα. Η αντίδραση στην απειλή είναι ίδια είτε η απειλή έρθει από το τηλέφωνο, είτε στο Facebook. Την αγνοείς, απευθύνεσαι στην Αστυνομία, κάνεις ό,τι καταλαβαίνεις τέλος πάντων. Η διαφορά είναι ότι με το Ίντερνετ όλοι αυτοί οι τρελοί έχουν τη δυνατότητα να βρίζουν και να απειλούν πιο εύκολα και πιο πολλούς. Άνθρωποι όπως ο Χωμενίδης (και προφανώς εσείς) δεν μπορούν αυτό να το καταλάβουν και να το περιμένουν, και να το αντιμετωπίζουν ανάλογα. 

    Είχα γράψει παλιότερα για την πολύ λανθασμένη αντίδραση του Πέτρου Τατσόπουλου απέναντι στα trolls που τον έβριζαν στο Facebook: http://www.georgakopoulos.org/work/ideas/tatsopoulos/

  • Hello

    Δηλαδή αν έγραφαν για εσάς οτι πάτε στην τάδε καφετέρια , την τάδε ώρα, μαζί με ένα απειλητικό σχόλιο δίπλα, δεν θα αναστατωνόσασταν? τόσοι τρελοί υπάρχουν…

  • http://twitter.com/G_Rados Georgios Rados

    Κατ’αρχήν είναι αδικία για τα αυθεντικά trolls, να χαρακτηρίζεις αυτούς που «τη λένε» στο Χωμενίδη, trolls. 
    Είναι απλοί, καθημερινοί φασίστες της διπλανής πόρτας που δεν ανέχονται ότι υπάρχει και διαφορετική γνώμη από τη δική τους. 

    Προσπαθώντας να δώσω μια άλλη οπτική στην πρότασή σου
    «τα online trolls που απειλούν και βρίζουν είναι offline κανονικοί άνθρωποι που ζουν ανάμεσά μας -και που πάντα ζούσαν ανάμεσά μας.» 

    θέλω να συνεισφέρω το εξής: Η εξάπλωση του Ίντερνετ, η οποία στην Ελλάδα έχει πολύ δρόμο ακόμα, μας δείχνει καθημερινά ότι αυτοί οι «offline κανονικοί άνθρωποι/online trolls» δε ζουν ανάμεσά μας. Μάλλον εμείς ζούμε ανάμεσά τους… 

    Όσο συντομότερα το συνειδητοποιήσουμε, τόσο το καλύτερο.

  • asdf

    Σωστός απλά μία παρατήρηση. Όλοι αυτοί δεν τρολάρουν με την έννοια »προκαλώ – σοκάρω – λέω παράλογα επιχειρήματα και σπάω πλάκα με τις αντιδράσεις του άλλου ».   Απλά βγάζουν τον πραγματικό εαυτό τους όπως περιγράφεις.

  • Grg_ker

    Στην κατηγορία ανθρώπων που περιγράφετε πως «αδυνατούν να καταλάβουν την πραγματική φύση του μέσου» είναι τα ίδια τα τρολ. Με μια διαφορά: ακόμα δεν έχουν καταλάβει την επόμενη πρότασή σας που λέτε «με αποτέλεσμα οι συνέπειές της να τους εκπλήσσουν διαρκώς».  Αργά ή γρήγορα θα νιώσουν τις συνέπειες. Ή όχι;

     (Μπείτε στο βίντεο http://www.youtube.com/watch?v=1ujYWTD3Yfw  να διαβάσετε τα σχόλια)

  • spyros

    Καλό βίντεο, απαράδεκτη ποιότητα ήχου  nevertheless…