Πάντα είχα την απορία, ποια να είναι αυτά τα όνειρα που τώρα, με την κατάρρευση, ακυρώνονται, «κλέβονται».

Οι νέοι Έλληνες που ήθελαν να φτιάξουν μια εταιρία για να δημιουργήσουν και να καινοτομήσουν και παράξουν δηλαδή μπορούσαν να το κάνουν πριν την τρόικα και τα μνημόνια; Οι ταλαντούχοι και οι δυναμικοί και οι φιλόδοξοι είχαν πρόσβαση σε ποιοτική παιδεία και μια υγιή, ανταγωνιστική οικονομία; Οι επιχειρήσεις ήταν φυτώρια δημιουργικών ταλέντων; Το κράτος επέτρεπε την ανεμπόδιστη ανάπτυξη ιδεών και μοντέλων σε μια αγορά διαφανή και μοντέρνα;

Όχι βέβαια.

Το ελληνικό κράτος μία δραστηριότητα είχε: Την εξυπηρέτηση της πελατειακής σχέσης του με τους ψηφοφόρους. Γι’ αυτό υπάρχει τα τελευταία 40 χρόνια, έτσι λειτουργεί. Ταυτόχρονα, οι περισσότεροι τομείς δραστηριότητας της οικονομίας είναι «κλειδωμένοι» από συντεχνιακά συμφέροντα,  κρατικοδίαιτους επιχειρηματίες και μαφιόζους. Στην Ελλάδα όλα τα όνειρα που περιγράφω από πάνω δεν «κλέβονται» τώρα – ήταν πάντοτε κλεμμένα.

Τα όνειρα που τώρα που τέλειωσαν τα δανεικά «κλέβονται», είναι τα όνειρα όσων συμμετείχαν στο πελατειακό σύστημα και τη στρεβλή αγορά. Το όνειρο της μόνιμης θέσης στο δημόσιο. Το όνειρο της σύνταξης στα 50. Το όνειρο του χαμηλότοκου δανείου, των επιδομάτων, των κρατικών επιχορηγήσεων, της ήσσονος προσπάθειας. Το όνειρο του βολέματος. Αυτά, πράγματι, τελειώνουν αναπόφευκτα κι ελπίζω και για πάντα. Το ότι μπορούσαν τόσοι πολλοί για τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα να τα κάνουν πραγματικότητα είναι που μας οδήγησε εδώ.

Εσύ που είσαι εδώ και διαβάζεις αυτά πιθανότατα δεν ανήκεις σ’ αυτή την κατηγορία. Τα δικά σου τα όνειρα σ’ αυτή τη χώρα πάντα χρειάζονταν πολλαπλάσια προσπάθεια (σε σχέση με ξένους συναδέλφους σου σε πιο προηγμένες χώρες, ας πούμε), να φτύσεις αίμα, να ιδρώσεις ποτάμια, και πάλι στις περισσότερες περιπτώσεις έμεναν όνειρα. Δεν αλλάζει κάτι τώρα. Δεν σου κλέβει κανένας την ελπίδα. Δεν είχες και πολλές. Σκέψου όμως, αν το Σαββατοκύριακο βρεθείς στις πλατείες και τους δρόμους: Πόσοι από τους δίπλα σου είναι σαν εσένα; Πόσοι διαμαρτύρονται για τη διόγκωση του κράτους και την εγκληματική αναβολή των αυτονόητων μεταρρυθμίσεων, και πόσοι διαμαρτύρονται επειδή το κράτος, έμμεσα ή άμεσα, δεν θα τους δίνει πια λεφτά;

Γράφω ετούτο εδώ από την αίθουσα «Τερψιχόρη» του ξενοδοχείου Χίλτον, όπου συμβαίνει η ημερίδα «Greece – Options Going Forward» του London Business School και του συλλόγου των εδώ alumni. Εχτές ήμουν σε μιαν άλλη εκδήλωση, διοργανωμένη από το ΙΟΒΕ και το ΕΛΙΑΜΕΠ (και την Kantor και την Κίνηση Πολιτών). Και στις δύο εκδηλώσεις προσκεκλημένοι από τον πολιτικό, τον τραπεζικό και τον επιχειρηματικό κόσμο μίλησαν για το θέμα της Ελληνικής κρίσης, για το τί θα γίνει παρακάτω και για το τί πρέπει να αλλάξει για να έρθει η Ελληνική οικονομία στα ίσα.

Σ’ αυτές τις ομιλίες λέγονται πράγματα πολύ ουσιαστικά και ενδιαφέροντα. Εχτές, ας πούμε, είδα στην ομιλία του Αβραάμ Τσουκαλίδη το ΦΕΚ ενός νόμου του 1960 που ισχύει ακόμα και εφαρμόζεται: Ένας νόμος για προσέλκυση ξένων επιχειρήσεων στο χώρο της ναυτιλίας. (Μήνυμα: Να, έτσι γίνεται). Πριν από λίγο ο director of policy studies (δεν αποπειρούμαι να το μεταφράσω γιατί δεν ξέρω τι είναι) της EBRD Τζερομιν Τσέτελμαγιερ εξήγησε πόσο δύσκολη είναι η διαπραγμάτευση του «κουρέματος» του χρέους που κάνει η Ελλάδα και γιατί αν το κούρεμα επιτευχθεί (που μάλλον θα επιτευχθεί), θα έχει λίγο διαφορετική μορφή από αυτό που θέλουμε.

Είναι χρήσιμα όλα αυτά, και τώρα (καθώς ο Δρ. Μιχάλης Ιακωβίδης του LBS δίνει το λόγο στο δεύτερο πάνελ της ημέρας -παρακολουθώ παράλληλα, τί θες) θα σου εξηγήσω ποια ακριβώς είναι η χρησιμότητά τους.

Ένα από τα σημαντικότερα πράγματα που συμβαίνουν τα τελευταία δύο χρόνια, τα επώδυνα και τα περίεργα, είναι ότι πολλοί από εμάς αναγκάστηκαν να ασχοληθούν λίγο με το θέμα «τι συμβαίνει σ’ αυτή τη χώρα». Είναι ένα θέμα που για πάρα πολύ καιρό δεν αφορούσε τους πολίτες, κανείς δεν ασχολείτο. Τώρα που το αμάξι τράκαρε, έχουμε αρχίσει να μαθαίνουμε πώς λειτουργούν τα αμάξια.

Βεβαίως, οι περισσότεροι από εμάς είμαστε μιας κάποιας ηλικίας και δε μαθαίνουμε εύκολα. Θέλουμε να ακούμε την πληροφορία μασημένη, επεξεργασμένη σε απλά και καλά ελληνικά, και να την ακούμε και πολλές φορές για να τη χωνέψουμε. Επίσης, πολλοί από εμάς είμαστε ηλίθιοι. Γι’ αυτό όποιος δυσανασχετεί με την ποσότητα των αναλύσεων και των ερευνών για την κρίση πρέπει να ξέρει ότι κάνει λάθος: Όσο περισσότερες αναλύσεις, τόσο περισσότερα θα μείνουν, τόσο περισσότερα θα καταλάβουμε, τόσο περισσότερα θα μάθουμε.

Βεβαίως, όλες αυτές οι αναλύσεις είναι λόγια. Να, μόλις ο Διομήδης Σπινέλλης, που ήταν επικεφαλής της υπηρεσίας πληροφοριακών συστημάτων του Υπ.Οικ. και πρόσφατα παραιτήθηκε θορυβωδώς περιέγραψε τέσσερις σημαντικές αλλαγές που πρέπει να γίνουν στη δημόσια διοίκηση. Το πρόβλημα είναι: Ποιος θα τις υλοποιήσει; Το πρόβλημα είναι η πράξη.

Αυτό που είναι προφανές είναι ότι το πολιτικό προσωπικό είναι ανίκανο να κάνει οτιδήποτε, ή τουλάχιστον οτιδήποτε δεν έχει άμεση σχέση με την αυτοσυντήρησή του. Οι Έλληνες υπουργοί και ο μηχανισμός που διοικούν δεν μπορούν να υλοποιήσουν τίποτα από όσα λένε οι πανελίστες εδώ, ή όσα είπαν οι ομιλητές εχτές. Μέχρι τώρα μπορούσαν να διορίζουν ψηφοφόρους και να μοιράζουν επιδοτήσεις σε κοντοχωριανούς, αλλά τώρα δεν μπορούν ξαφνικά να αλλάξουν τροπάρι και να διοικήσουν. Αυτό είναι το πολιτικό προσωπικό που δημιούργησαν οι Έλληνες ψηφοφόροι με την ψήφο τους τα τελευταία 40 χρόνια, δεν έχουμε άλλο.

Κι ωστόσο, οι ομιλίες αυτές είναι απαραίτητες, έστω και για να καταλαβαίνουμε τί είναι αυτό που ζούμε, και για να μαθαίνουμε τους τρόπους με τους οποίους οι πολιτικοί που έχουμε είναι άχρηστοι.

Ίσως την επόμενη φορά που θα επισκεφτούμε κάλπη (ποιος ξέρει πότε θα γίνει αυτό), να τα θυμηθούμε.

Θυμήσου: Ότι έχω γράψει μέχρι τώρα για την Ελληνική Κρίση

So if you’re a magazine, website, corporation, sports team, or advertiser who wishes to use this photo, please don’t come and ask to use it for free, or in exchange for credit or “exposure”. You found my photo so obviously I have “exposure”. You have an advertising budget, and this is what it’s for. You obviously don’t expect your writers to work for free, or your secretary, or your boss. No one is going to publish it for free. Just because the picture is digital doesn’t mean it was free to make.

Υπάρχει, βεβαίως, ένα πολύ σοβαρό πρόβλημα στη συλλογιστική του, και βρίσκεται στην τελευταία πρόταση: Το ότι οι φωτογραφίες του είναι ψηφιακές δεν σημαίνει ότι είναι δωρεάν, σύμφωνοι -αλλά σημαίνει ότι είναι πάρα πολύ φτηνές. Ο φωτογράφος αναφέρει αναλυτικά το κόστος του εξοπλισμού του, το οποίο είναι τετραψήφιο και σεβαστό, αλλά δεν αναφέρει ότι μ’ αυτό το κόστος και μόνο μπορεί να παράξει χιλιάδες, εκατοντάδες χιλιάδες φωτογραφίες. Δεν υπάρχουν άλλα κόστη. Δεν χρειάζεται αναλώσιμα, χαρτιά, φιλμ. Όσο πιο πολύ δουλεύει, το κόστος παραγωγής κάθε φωτογραφίας του τείνει στο μηδέν. Αυτό τονίζει η υποδειγματική απάντηση μιας άλλης ενός άλλου φωτογράφου, της του Τριστάν Νιτό για το θέμα, ο υποίος υπογραμμίζει και κάτι άλλο σημαντικό: Τα λεφτά δεν είναι η μόνη ανταμοιβή που παίρνει κάποιος από τη δουλειά του.

I took the picture because I like taking pictures. I’ve invested into a lot of money into camera gear over the past 27 years or so and never made a dime from it. On the other hand, it has given me a lot of joy and pride. The joy to take beautiful pictures. The pride of building the reputation of being a decent photographer. The pleasure to give away my work and see people smile. The satisfaction coming from the fact that my work is useful, seeing it’s reused by others.

Το ίντερνετ και τα ψηφιακά μέσα παραγωγής περιεχομένου οποιασδήποτε μορφής έχουν αλλάξει εντελώς την οικονομία της παραγωγής περιεχομένου τα τελευταία χρόνια, κι αυτό το βλέπουμε παντού, και στη φωτογραφία, και στο βίντεο, και στη μουσική, και στο κείμενο. Τίποτα δεν γίνεται όπως πριν. Το ότι έχεις επενδύσει χρόνο και χρήμα σε κάτι (στη φωτογραφία, στη μουσική) από μόνο του δε σημαίνει καθόλου ότι δικαιούσαι να ζεις πουλώντας το, όπως ίσως σήμαινε παλιά. Καθώς η παραγωγή του περιεχομένου θα γίνεται όλο και πιο εύκολη και φτηνή για όλο και περισσότερους, θα πρέπει σιγά σιγά να καταλάβουμε (και δε χρησιμοποιώ πρώτο πληθυντικό τυχαία) ότι τα πράγματα δεν θα είναι όπως πριν, και να αναγνωρίσουμε την αξία των υπόλοιπων ανταμοιβών που παίρνουμε από την παραγωγή του περιεχομένου. Η ουσία είναι η εξής: Με τέτοια μυαλά σε δέκα χρόνια ο Τζον Μούλερ δε θα βγάζει φωτογραφίες. Ο Τριστάν Νιτό θα βγάζει για πάντα.

1. Μια καταπληκτική, πλήρης και ψύχραιμη ανάλυση για το Μνημόνιο του 2010 από το Athens Review of Books. Ο συγγραφέας αναλύει τις αδυναμίες του σχεδίου και, κυρίως, την παταγώδη αποτυχία της Ελληνικής κυβέρνησης να υλοποιήσει τις μεταρρυθμίσεις που προέβλεπε. Είναι μεγάλο αλλά είναι εξαιρετικά γραμμένο και είναι απαραίτητο να το διαβάσεις, είναι χρέος σου ως πολίτης, πώς το λένε.

Βλέποντας το αρχικό Μνημόνιο από τη δική μας σκοπιά μπορούμε να πούμε ότι οι σχεδιαστές του μας ζήτησαν να δαγκώσουμε μεγαλύτερο κομμάτι από αυτό που μπορούσαμε να καταπιούμε. Αγνόησαν το ποιοι ήταν εκείνοι που καλούνταν να εφαρμόσουν όσα ζητούσαν.[21] Το σύνολο του ελληνικού αδιεξόδου αποκαλύφθηκε με το Μνημόνιο. Οι αδυναμίες του πολιτικού συστήματος είναι γνωστές. Η αντίδραση των ομάδων συμφερόντων που θίγονται ήταν προβλέψιμη, αλλά η αδιάλλακτη άρνησή τους να δεχθούν παραχωρήσεις εξακολουθεί να εντυπωσιάζει. Για μια ακόμη φορά φάνηκε ότι (με λίγες εξαιρέσεις) τα τηλεοπτικά μας μέσα ρέπουν προς τη δημαγωγία και τον πανικό. Η αποκάλυψη των τελευταίων δυο ετών όμως είναι η έκταση της παράλυσης της δημόσιας διοίκησης. Η διοίκηση που έχουμε δεν μπορεί να αντιμετωπίσει κρίσεις. Δεν έχει την πειθαρχία, την αίσθηση της αποστολής, τα κίνητρα ή την expertise που χρειάζονται.

2. Ο Λακντάρ Μπουμεντιέν είναι ένας Αλγερινός που δούλευε σε ανθρωπιστική οργάνωση στη Βοσνία όταν τον συνέλαβαν Αμερικανοί πράκτορες και τον οδήγησαν στη φυλακή του Γκουαντάναμο. Έμεινε εκεί για επτά χρόνια χωρίς να κατηγορηθεί για τίποτα και χωρίς να υπάρχουν στοιχεία. Επτά χρόνια μετά το ανώτατο δικαστήριο των ΗΠΑ διέταξε την αποφυλάκισή του. Έγραψε την ιστορία του στους New York Times.

I went on a hunger strike for two years because no one would tell me why I was being imprisoned. Twice each day my captors would shove a tube up my nose, down my throat and into my stomach so they could pour food into me. It was excruciating, but I was innocent and so I kept up my protest.

3. Με αφορμή τον σοκαριστικά επικίνδυνο νόμο SOPA που εκκρεμεί προς ψήφιση στο Αμερικανικό Κογκρέσο, ο συγγραφέας Κόρι Ντόκτοροου γράφει ένα μεγάλο και λεπτομερές άρθρο για τον πόλεμο που έχουν αρχίσει να εξαπολύουν συμφέροντα και κυβερνήσεις εναντίον όχι μόνο του ανοιχτού και ελεύθερου Ίντερνετ, αλλά ενάντια στην έννοια του ελεύθερου computing που έχουμε συνηθίσει εδώ και σχεδόν τριάντα χρόνια.

As we saw in the copyright wars, all attempts at controlling PCs will converge on rootkits, and all attempts at controlling the Internet will converge on surveillance and censorship. This stuff matters because we’ve spent the last decade sending our best players out to fight what we thought was the final boss at the end of the game, but it turns out it’s just been an end-level guardian. The stakes are only going to get higher.

4. Ο New Yorker έχει στο τελευταίο του τεύχος ένα αφιέρωμα στην ιστορία του YouTube και στα νέα του σχέδια. Έχει ενδιαφέρον (αν και εσύ που διαβάζεις αυτό εδώ το site όλα αυτά πιθανότατα τα ξέρεις) και έχει και την εξής ιστορία, για το πρώτο βίντεο που ανέβηκε ποτέ στο YouTube:

On the evening of April 23, 2005, Karim uploaded the first video to YouTube—an eighteen-second clip of him, standing in front of the elephant enclosure at the San Diego Zoo, wearing an ill-fitting hiking jacket. He says, “The cool thing about these guys is that they have really, really, really long trunks, and that’s cool,” smirks a little, and ends with “And that’s pretty much all there is to say.” Civilization would never be the same.

5. Και κάτι μικρό: Ένα κειμενάκι από το Νίκο Δήμου στη Lifo. Είναι ένας άνθρωπος που έχει ζήσει σε εποχές παρόμοιες μ’ αυτές που έρχονται για εμάς. Η προειδοποίησή του έχει αξία.

Τη δραχμή την έζησα προπολεμική και κατοχική. Στο τέλος της κατοχής η μάνα μού έδινε ένα δισεκατομμύριο για να αγοράσω ψωμί. Όλες οι σοβαρές συναλλαγές γίνονταν με χρυσές λίρες. Ακούω τώρα: θα γυρίσουμε στη δραχμή και καταλαβαίνω σε ποια δραχμή θα γυρίσουμε. Όχι αυτή που είχαμε ως το 2000, την παραφουσκωμένη με δανεικά, αλλά την μετακατοχική, την πληθωριστική, που δεν άξιζε ούτε το χαρτί στο οποίο τυπωνόταν.

1. Ο Κλέι Σίρκι γράφει για τα διάφορα είδη paywalls και το τί σημαίνουν για τη μετάβαση των εφημερίδων από τη χάρτινη στην ψηφιακή τους μορφή. Είναι ενδιαφέρον κείμενο, και προς το τέλος έχει ένα ενδιαφέρον απόσπασμα που εν πολλοίς ισχύει και για τα δικά μας δεδομένα:

There has never been a mass market for good journalism in this country. What there used to be was a mass market for print ads, coupled with a mass market for a physical bundle of entertainment, opinion, and information; these were tied to an institutional agreement to subsidize a modicum of real journalism. In that mass market, the opinions of the politically engaged readers didn’t matter much, outnumbered as they were by people checking their horoscopes.

Με τη διαφορά, βεβαίως, ότι τα πράγματα που ήθελε ο κόσμος από τις εφημερίδες στην Ελλάδα δεν επιχορηγούσαν την παραγωγή καλής δημοσιογραφίας.

2. Ένας Ούγγρος επιχειρηματίας γράφει για ποιο λόγο δεν μπορεί να προσλάβει υπαλλήλους στην εταιρία του, χρησιμοποιώντας αναλυτικά νούμερα που δείχνουν ότι οι στρεβλώσεις της οικονομίας (προστατευτισμοί κλάδων και τεράστιες εισφορές στο κράτος) κάνουν τη νόμιμη λειτουργία μιας μικρής επιχείρησης στη χώρα εντελώς αδύνατη.

I will only give a job if:

1. I can fire you, if I want to.
2. If VAT goes down to at least 20%, better yet 15%.
3. If the state takes away «only» 30% of your money.
4. If higher income is not exponentially punished.
5. If the state punishes corruption instead of decent companies.

Until these things don’t change, hell I don’t give a job. Until the state promotes corruption in every possible aspect, I don’t start a business, and I don’t give a job.

Θα μπορούσε να γραφτεί από Έλληνα. (Η Ουγγαρία, παρεμπιπτόντως, είναι κι αυτή υπό πτώχευση.)

3. Τέλος εδώ, ο Σαλμάν Ρουσντί γράφει για το φίλο του Κρίστοφερ Χίτσενς.

Laughter and Hitchens were inseparable companions, and comedy was one of the most powerful weapons in his arsenal. When we were both on Real Time with Bill Maher along with Mos Def, and the rapper began to offer up a series of cockeyed animadversions about Osama bin Laden and Al-Qaeda, Christopher became almost ferally polite, addressing Mos, as he tore into his ideas, by the faux-respectful moniker “Mr Definitely,” a name so belittlingly funny that it rendered even more risible the risible notions which Mr D was trying to advance.

To compare dishonest politicians in our own country with those of Greece is to compare a naughty little boy pinching a chocolate when the shopkeeper’s back is turned with a Mafia boss who’ll think nothing of garrotting you with piano wire for failing to show respect.

Αυτή είναι μια αδυναμία που διέγνωσα λίγους μήνες πριν διαβάζοντας ένα βιβλίο που ο Χάμφρις έγραψε το 2009. Λέγεται «Blue Skies and Black Olives» και εξιστορεί την περιπέτεια της αγοράς του οικοπέδου και της κατασκευής του εξοχικού του κάπου κοντά στην Επίδαυρο. Μπορείς βεβαίως να καταλάβεις ότι μια τέτοια εμπειρία μπορεί να είναι τραυματική για έναν Ευρωπαίο.

Dealing with Greek officialdom is like trying to wade through a lake of treacle wearing a heavy overcoat and lead-lined boots with your eyes blindfolded, knowing that if you ever make it to the shore there will be another official waiting to push you back in again.

Το πρόβλημα με το βιβλίο είναι το εξής: Δεν είναι πάρα πολύ αστείο, και η ιστορία που περιγράφεται σ΄αυτό δεν είναι πάρα πολύ κραυγαλέα ή δύσκολη. Αν και περιγράφει τις δυσκολίες του αλλοδαπού ιδιοκτήτη με τους ανίκανους τεχνίτες, τους αναξιόπιστους εργολάβους και το αδιανόητο Ελληνικό δημόσιο, είμαι σίγουρος ότι εσύ προσωπικά που διαβάζεις ετούτες τις γραμμές έχεις δέκα πολύ πιο κραυγαλέες και αστείες αντίστοιχες ιστορίες εύκαιρες τώρα που μιλάμε. Οι δικές του δεν είναι αρκετά δραματικές -νομίζω ούτε αρκετά τουριστικές για το Βρετανικό κοινό. Ο άνθρωπος έχει γιο που ζει εδώ, νύφη δικηγόρο (κι αυτή μπαμπά καπάτσο και καταφερτζή με «γνωστούς») και το σπίτι χτίστηκε σε χρόνο που για τα Ελληνικά δεδομένα μπορεί και να θεωρηθεί χρόνος-ρεκόρ. Οπότε η γκρίνια του (που είναι και ο λόγος ύπαρξης του βιβλίου) είναι αυτή η φολκόρ γκρίνια του τουρίστα που και είκοσι χρόνια να ‘ρχεται σε ένα μέρος τουρίστας θα μείνει.

Άλλο ένα παράδειγμα εκούσιας υπερβολής στην υπηρεσία το μέτριου χιούμορ:

The one thing to be avoided at all costs is any attempt to negotiate your way through the streets of Athens. It cannot be done. I know. I have tried and I have the bills from the doctor who treated my nervous breakdown to prove it. It’s not that I am intimidated at the thought of driving in strange cities: I’ve done it all over the world from Calcutta to Mexico City and even Birmingham. But I am scared in Athens.

Καταλαβαίνεις τί εννοώ. (Αν πήγαινε στη Χο Τσι Μινχ δηλαδή τί θα έγραφε;)

Μπορώ να κατατάξω το Τζον το Χάμφρις σε μια νέα κατηγορία φιλέλληνα, το φιλέλληνα που νομίζει ότι είναι πιο Έλληνας από ό,τι είναι πραγματικά. Που νομίζει ότι καταλαβαίνει -και προσπαθεί να το επικοινωνήσει- αλλά στην πραγματικότητα δεν καταλαβαίνει τίποτα, δεν καταλαβαίνει στ’ αλήθεια. Και δεν πειράζει. Δεν χρειάζεται. Η πρόθεση συνήθως αρκεί σ’ αυτά τα πράγματα, και η πρόθεση σχεδόν πάντα είναι καλή. Αλλά όταν προσπαθείς να κάνεις χιούμορ με θέματα που δεν τα κατέχεις και πάρα πολύ καλά, οι αστοχίες κι οι υπερβολές ελλοχεύουν.

99%

Τις προάλλες συνελήφθη ένας μανιακός πυρομανής που ήθελε να κάψει το Λος Άντζελες. Τον συνέλαβε ένας 30χρονος δικηγόρος, Ιρανός μετανάστης, ο οποίος στον ελεύθερο χρόνο του δουλεύει εθελοντικά στην τοπική αστυνομία. Την ημέρα που έκανε τη σύλληψη, είχε καθίσει τρεις ώρες παραπάνω στη δουλειά, για να βοηθήσει τους συναδέλφους του.

«He believes in the community service aspects of the reserve deputy,» department spokesperson Steve Whitmore said in a press conference. «This is part of the job for him and he doesn’t want to talk about himself because he believes he’s part and parcel of a larger effort.»

1%

Σύμφωνα με την μελέτη ενός Βρετανού οικονομολόγου, μεγάλο ρόλο στην οικονομική κρίση που ζούμε έχει παίξει το γεγονός ότι πολλοί από τους ηγέτες μεγάλων εταιριών του πλανήτη είναι ψυχοπαθείς. Ο επιστήμων λέγεται Κλάιβ Μπρόντι και η έρευνά του ονομάζεται «The Corporate Psychopaths Theory of the Global Financial Crisis«.

Boddy doesn’t name names, but the type of personality he describes is recognizable to all from the financial crisis.

He says the unnamed “they” seem “to be unaffected” by the corporate collapses they cause. These psychopaths “present themselves as glibly unbothered by the chaos around them, unconcerned about those who have lost their jobs, savings and investments, and as lacking any regrets about what they have done. They cheerfully lie about their involvement in events, are very convincing in blaming others for what has happened and have no doubts about their own worth and value. They are happy to walk away from the economic disaster that they have managed to bring about, with huge payoffs and with new roles advising governments how to prevent such economic disasters.”

Θυμίζω εδώ το βιβλίο του Τζον Ρόνσον για το θέμα της ψυχοπάθειας, που αναφέρει ότι το 1% του γενικού πληθυσμού είναι ψυχοπαθείς, αλλά ανάμεσα στους διευθυντές μεγάλων εταιριών το ποσοστό αυξάνεται στο 4%. (σχετικό post)

Ένα από τα πράγματα που δεν αναπαράγονται πάρα πολύ στην κουβέντα για το σκάνδαλο του Βατοπεδίου είναι πως όλη αυτή η σκοτεινή και αδιανόητη ιστορία πιθανότατα δεν θα ήταν δυνατό να έχει συμβεί αν ένας άνθρωπος, το δεξί χέρι του πρωθυπουργού συγκεκριμένα, δεν ήταν απόλυτα πεπεισμένος ότι μια μαγική ζώνη του θεράπευσε τον καρκίνο.

Το «σκάνδαλο του Βατοπεδίου» εν τάχει είναι η εξωφρενική ανταλλαγή άχρηστης Γης που το μοναστήρι υποστήριζε ότι είχε με οικόπεδα-φιλέτα που ανήκαν στο κράτος -δηλαδή σε εμάς. Για να γίνει αυτή η αδιανόητη ταρζανιά έπρεπε να υπογράψουν διάφοροι υπουργοί και να κινητοποιηθεί ο κρατικός μηχανισμός σε βαθμό πρωτοφανή. Μιλάμε για το μηχανισμό που σε ταλαιπωρεί δυο μήνες για να σου δώσει ένα απλό χαρτί -ε, αυτός ο μηχανισμός υλοποίησε μια τρομακτικά περίπλοκη (και φυσικά παράνομη) διαδικασία σε χρόνο dt για το χατήρι των μοναχών. Αυτό δεν μπορούσε να γίνει έτσι απλά. Χρειαζόταν να πέσουν τηλέφωνα και να ασκηθεί πίεση σε σημαντικούς ανθρώπους και πολυάσχολοι άνθρωποι επιφορτισμένοι με τη διακυβέρνηση της χώρας έπρεπε να αφιερώσουν χρόνο για την υλοποιήσουν.

(στοιχεία εδώ κι εδώ)

Πώς έγινε αυτό το θαύμα; Τι είδους δύναμη είναι αυτή που είχαν οι μοναχοί στο πολιτικό σύστημα για να το αναγκάσουν να κάνει το (παράνομο, αδιανόητο) θέλημά τους; Να τί δύναμη: ΜΑΓΙΚΗ.

Θα σου πώ τώρα κάτι που ισχύει για πάρα πολλούς ισχυρούς Έλληνες, επιχειρηματίες και πολιτικούς, και εννοώ τους πολύ ισχυρούς, αυτούς που διαχειρίζονται δισεκατομμύρια και ελέγχουν ολόκληρους κλάδους και διαφεντεύουν τύχες:

Πιστεύουν στη μαγική δύναμη του χριστούλη και της παναγίτσας.

Πιστεύουν στ’ αλήθεια. Δεν είναι θέμα Χριστιανικής πίστης -είναι θέμα δεισιδαιμονίας. Πιστεύουν ότι φορώντας το τάδε βραχιολάκι απ’ το τάδε μοναστήρι ο θεούλης θα τους φυλάει. Φοράνε ματάκια και κομποσκοίνια. Ψωνίζουν πανάκριβες εικόνες και δωρίζουν λεφτά σε μοναστήρια για να αγοράσουν θεϊκή προστασία.

Δεν διανοείσαι πόσοι είναι αυτοί. Είναι πάρα πολλοί και τα πιστεύουν όλα αυτά ακράδαντα.

Η δύναμη που έχει ο κάθε Εφραίμ πάνω τους είναι πιο σημαντική από οικονομικά συμφέροντα ή πολιτική επιρροή: Γι’ αυτούς ο Εφραίμ είναι ο Γκάνταλφ ο Μαύρος, ένας γέροντας με μαγικές δυνάμεις που μιλάει με το υπερπέραν και μπορεί να τους προστατέψει από το θάνατο και τη δυστυχία. Γι’ αυτό ο Γιάννης ο Αγγέλου, ο διευθυντής του γραφείου του πρωθυπουργού Κώστα Καραμανλή, όταν νίκησε την αρρώστια του το απέδωσε σε μια μαγική ζώνη που του έστειλε ο Εφραίμ για να τη φορέσει (ή να τη φιλήσει, ή ό,τι κάνουν με τα μαγικά αντικείμενα οι πιστοί τέλος πάντων), και έτσι μετά δεν είχε κανένα πρόβλημα να πάρει τα τηλέφωνα και να κινητοποιήσει ολόκληρο τον κρατικό μηχανισμό για να εξυπηρετήσει τα συμφέροντα του Γκάνταλφ. Τι σημασία έχει που ταυτόχρονα η χώρα βούλιαζε;  Τη χώρα θα κοιτάμε; Έχει μαγικές ζώνες η χώρα;

Θα μπορούσε κανείς να πει πως αυτός είναι ο λόγος που η σύλληψη του Εφραίμ έχει προκαλέσει τόσες αντιδράσεις σε μεγάλο μέρος της κοινωνίας. Η θρησκοληψία δεν είναι φαινόμενο που συναντάται μόνο στους πολιτικούς και τους πλούσιους -συναντάται σε ολόκληρο τον πληθυσμό, και σε ποσοστό τρομερά υψηλό (ευθέως ανάλογο με το επίπεδο της παιδείας στη χώρα), πράγμα λίγο δύσκολο να το χωνέψει κανείς όταν η εικόνα του για την κοινωνία είναι το timeline του Twitter του. Οι Έλληνες εξ’ ορισμού δεν ενδιαφέρονται και πολύ για τα θέματα της δικαιοσύνης όταν δεν τους αφορούν προσωπικά, καθώς δεν νιώθουν μέρος μιας κοινωνίας, οπότε η εφαρμογή των νόμων δεν τους νοιάζει και πολύ. Δεν έχουν πρόβλημα με το ότι η δολοφονία του Γκιόλια παραμένει ανεξιχνίαστη, δεν έχουν πρόβλημα με το ότι ο Μάκης ο Ψωμιάδης κυκλοφορεί ελεύθερος, δεν τους απασχολεί το ότι απόψε ο Άκης ο Τσοχατζόπουλος θα πίνει το ουισκάκι του ατενίζοντας τη θέα της Ακρόπολης από το πανάκριβο σπίτι του. Για την υπόθεση του Εφραίμ οι περισσότεροι Έλληνες είναι αδιάφοροι. Δεν τους νοιάζει. Το ότι οι Εφραίμ αυτής της χώρας φταίνε με ευθύ και άμεσο τρόπο για το ότι χάνουν τη δουλειά τους και μειώνεται η σύνταξή τους δεν μοιάζει να τους απασχολεί. Δεν μπορούν να κάνουν τη σύνδεση ανάμεσα στα δύο, απ’ ό,τι φαίνεται. Αλλά στη συγκεκριμένη την περίπτωση υπάρχουν και οι άλλοι, αυτοί που είναι ενάντιοι σε κάθε μορφής δίωξη κατά του σεβάσμιου γέροντα, γιατί είναι μάγος. Κι αυτοί θα υπάρχουν και στα media και στην κυβέρνηση και στην πολυκατοικία σου και στο γραφείο σου και παντού όσο παραμένουμε μια χώρα που ορκίζει τους κυβερνήτες της στο ευαγγέλιο και υποδέχεται μια φλόγα με τιμές αρχηγού κράτους.

Παρεμπιπτόντως: Η μαγική ζώνη που θεραπεύει τα πάντα έχει site. Η απορία μου είναι η εξής: Αφού ο μοναχός Εφραίμ έχει τόσες μέρες πυρετό, γιατί δε τη φοράει/φιλάει (ή ότι άλλο κάνουν με τα μαγικά αντικείμενα) για να του περάσει; Κρίμα δεν είναι, κοντζάμ μαγικό αντικείμενο, να κάθεται;